Monasterio de Oseira | Situación e principios

Lugar de osos, dende a súa restauración, que comezou a principios de século, o interese que esperta o Mosteiro de Santa María a Real de Oseira é cada día maior. Quizais é, logo das catedrais o monumento arquitectónico mais grandioso dos que podemos atopar en Galicia. A sencillez e a constancia empregada polos monxes do cister na reconstrución de tan belo paraxe aínda enxalza mais a obra, se cabe.

Ubicación:

Nun natural e típico val galego, situado ao norte da provincia de Ourense e onde se xuntan tres das catro provincias galegas, podemos atopar o pobo de Oseira, englobado no Concello de San Cristovo de Cea e no partido xudicial de O Carballiño. O terreo tórnase moi pintoresco, as montañas predominan en torno o apreciado edificio. A Serra dá Martiñá, o Penedo dás Cuncas, Pena Odesa e Loma Choira bordean o lugar dando máis relevancia o conxunto arquitectónico. O río Oseira é a principal corrente caudalosa da zona, por ela pasan abundantes augas cristalinas que brotan das sinuosidades do val.

Hai indicios de que o lugar elixido en primeira instancia para a construción do edificio foi o terreo sobre o que hoxe se levanta a pequena e próxima aldea de Mosteirón (de aí o seu topónimo). Era este un lugar situado o mediodía nunha zona alta dende a que se divisa gran parte da provincia de Ourense e montañas do norte de Portugal pero a ausencia de abundantes augas fixo que desistisen desta ubicación para construílo nunha planicie situada na marxe dereita do Río Ursaria, algo perfectamente razoado xa que neste novo destino a edificación estaba ben cuberta dos ventos do norte.

Titulo de propiedade:

Os monxes fundadores do Monasterio trataron de resolver futuros problemas coas terras onde estaba situado o monasterio ao solicitar ao rei Alfonso VII autorización para cotexar o terreo, demarcando claramente os seus limites. O citado rei accedeu a tal solicitude outorgándolles as terras cun diploma no que se lían os seguintes párrafos " Eu, Alfonso, pola graza de Deus emperador de España xunto coa miña dona doña Berenguela, con ánimo xeneroso, vontade sincera e sen coacción algunha, por amor de Deus e en remisión dos pecados dos meus pais e meus, fago carta de donación a Deus o noso Señor, á Igrexa de Santa María de Ursaria e á don García, electo abade daquel lugar e ós demais monxes presentes e vindeiros que constrúen o mosteiro e viven nel observando a relixión e regra de san Bieito, toda aquela herdade miña e monte onde agora se está construíndo o mencionado mosterio xunto ó río Ursaria..."

Os comezos:

Poucos Mosteiros teñen a sorte de contar con documentos básicos de fundación, como os ten Oseira, redactados con todas as formalidades de rigor polos propios fundadores, no momento preciso de iniciar a súa singradura monástica. Nel os catro integrantes da primeira comunidade, manifestan o seu firme propósito de levar vida monástica, habéndose retirado a un lugar escabroso, surcado polo río Ursaria, e unha vez examinado detidamente considerárono adecuado para poñer en practica e vigor os seus plans, por ser unha soidade imponente e reunir as condicións necesarias para levar unha vida afastada do mundo, segundo as esixencias da regra benedictina.

Dicimos da regra benedictina por que nun primeiro momento non está demasiado clara a orde á que pertencían os monxes afincados en Oseira e tódolos indicios apuntan a que éstes eran benedictinos.

Esta claro, para os historiadores que a primeira aparición dos monxes en Oseira data de 1137, pero non sucede o mesmo cando se trata de precisar o momento no que se incorporaron ó Cister. Tódolos autores, antigos e modernos, coinciden en sinalar os anos 1140 ou ben 1141 como a data de incorporación pero se atendemos ás teorías trazadas polo benemérito pai Mauro Cocheril debemos adiantar este acontecemento a 1937. As razóns esgrimidas pola tese Cocheliriana non son outras que a aparición nos documentos escritos por Alfonso VII, o primeiro de 1137 e o segundo de 1939, do título de Santa María, o cal só cabe para fundaciones cistercienses. Outras tendencias sitúan a incorporación ó Cister anos despois, aínda que estás non teñen bases lóxicas e basean as súas teorías en suposicións hipotéticas e outras, como a do autor do Repertorio do arquivo baixo de Oseira cren que xa dende un primeiro momento os monxes estaban baixo a disciplina do Cister.

O abade don García constitúe, sen dúbida a pedra angular nos inicios monacales. Él é quen figura dende o primeiro momento como pioneiro en tódolos feitos importantes acontecidos durante os primeiros trinta anos de permanencia ó fronte da abadía.

Más información en http://www.mosteirodeoseira.org

Nota: moitas das imáxes do apartado "Mosteiro de Oseira", son propiedade da propia Abadía, cedidas desinteresadamente a esta web.